BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Gülsüm Hatice YÜKSEL, Fuat Nihat ÖZAYDIN, Ayşe Nilüfer ÖZAYDIN
YAŞLILARDA UYGUNSUZ İLAÇ KULLANIMI: TOPLUM BAZLI BİR ÇALIŞMA
 
Amaç: Yaşlanmayla karaciğer-böbrek fonksiyonları azalırken, kronik hastalıklar artmakta, her bir kronik hastalık için sürekli ve birden fazla ilaç kullanımı gerekmektedir. İlaçlar etkileşimlerine dikkat edilmeksizin reçete edildiğinde, yaşlıların ilaç yan etki riskleri artmaktadır. Bunları önlemek için sakıncalı ilaçları açıklayan kılavuzlar(BEERS gibi) yayınlanmıştır. Araştırmamızda bir aile sağlığı merkezine kayıtlı yaşlıların, sürekli kullandıkları ilaçların, güncellenen BEERs kriterlerine göre, uygun olup olmadıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma mikst tiptir. Kesitsel olarak; bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üstü, 204 kişi random seçilmiş, güncel sağlık durumları ve sosyo-demografik özelliklerine ilişkin veriler elde edilmiş, aynı kişilerin retrospektif olarak, araştırmadan önceki 12 aylık süre içerisinde kullandıkları ilaçlar sağlık kayıtlarından elde edilmiştir. Her bir yaşlının kullandığı ilaçlar, BEERS-2015 kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Toplanan veriler SPSS11.0’de analiz edilmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcılardan kadınların ortanca yaşları 72, erkeklerin 73 idi. Yüzde 62.7’si kadındı. Yarısının üçten fazla kronik hastalığı vardı. Yüzde 38’i günlük 4-6 doz ilaç kullanıyordu. 12aylık sürede yaşlıların %89.7’sinin “bir-dönem veya sürekli ‘Potansiyel-Uygunsuz İlaçlardan(PUİ) en az birisini kullandığı saptanmıştır. Kullanılan tüm ilaçların üçte biri(%30.6) PUİ sınıfındaydı. En sık kullanılan PUİlar; Proton Pompa İnhibitörleri, NSAIDs, diüretikler, antikolinerjik etkisi olan ilaçlar ve SSRIs olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, yaşlıların çoğu, uzun süreli, bir veya birden fazla PUİ kullanmaktaydı. PUİ kullanımının azaltılması için BEERS ve benzeri kılavuzlarla PUİ’ların saptanarak, yerine güvenilir alternatiflerinin kullanılması ve uygunsuz etkileşimleri azaltabilmek için ayrıca reçetesiz ilaç ve herbal ürün kullanımının da sıkıca sorgulanması önerilir.

Anahtar Kelimeler: Kronik Hastalık, Çoklu İlaç Kullanımı, Uygunsuz İlaç Kullanımı



 


Keywords: